Herstructurering en insolventie in Nederland

Herstructurering is doorgaans gericht op het aanpakken van financiële of operationele problemen met bijvoorbeeld schuldeisersakkoorden, herfinanciering, nieuw kapitaal, operationele wijzigingen of een verkoop. Insolventie ziet op een situatie of formele procedure waarin de onderneming haar schulden niet kan blijven betalen. De begrippen kunnen elkaar overlappen. Een herstructurering kan vóór of tijdens een formele procedure plaatsvinden. De passende route hangt af van levensvatbaarheid, liquiditeit en de positie van betrokken partijen.

Bestuurders moeten advies overwegen wanneer liquiditeitsdruk aanhoudt, belangrijke betalingen uitblijven, schuldeisers met maatregelen dreigen, financiering onzeker is of voortzetting vragen oproept over schuldeisersbelangen. Een faillissementsverzoek of rechtbankdocument kan onmiddellijke aandacht vragen. Er bestaat geen algemene financiële grens die in iedere situatie de juiste reactie bepaalt.

De WHOA biedt een kader waarmee een onderneming die voorziet dat zij haar schulden niet kan blijven betalen, een herstructureringsakkoord aan betrokken schuldeisers en aandeelhouders kan aanbieden. Zij worden in passende klassen ingedeeld en stemmen over het voorstel. Als aan de wettelijke eisen is voldaan, kan de rechtbank het akkoord bevestigen en tegenstemmers binden. Of de WHOA passend is, hangt af van de onderneming, het akkoord, de posities van schuldeisers en de onderbouwing van de voorgestelde uitkomst.

Nee, niet noodzakelijk. Een door de rechtbank bevestigd WHOA-akkoord kan ook betrokken schuldeisers of aandeelhouders binden die er niet mee hebben ingestemd. Er wordt per klasse gestemd en wettelijke eisen gelden voor stemming en bevestiging. De rechtbank kan bevestiging weigeren als niet aan die eisen is voldaan. Klassenindeling, stemverhoudingen en de bescherming van tegenstemmers vragen specialistische beoordeling.

De WHOA draait om een voorgesteld herstructureringsakkoord dat rechten van schuldeisers of aandeelhouders kan wijzigen. Surseance van betaling is een formele rechtbankprocedure die tijdelijke verlichting moet bieden aan een schuldenaar met financiële problemen. Bij surseance wordt een bewindvoerder benoemd die relevante zaken samen met de schuldenaar beheert. De betrokken schuldeisersgroepen en praktische bescherming verschillen; de routes zijn daarom niet gelijk.

De rechtbank benoemt een curator en een rechter-commissaris. De curator beheert de faillissementsboedel, onderzoekt de gang van zaken en vorderingen van schuldeisers en kan activa verkopen. Bestuurders beslissen niet langer op de gebruikelijke wijze over de boedel. Of activiteiten tijdelijk doorgaan, activa worden verkocht of een doorstart mogelijk is, hangt af van de omstandigheden en de beoordeling van de curator.

Een schuldeiser kan onder de toepasselijke voorwaarden bij de Nederlandse rechtbank het faillissement van een schuldenaar verzoeken. De rechtbank beslist of het faillissement wordt uitgesproken. Een onderneming die een verzoek ontvangt, moet snel advies inwinnen over de vordering, de positie van andere schuldeisers, de betalingsstatus, mogelijke verweren en alternatieve oplossingen. De uitkomst staat niet vast voordat de rechtbank beslist.

Persoonlijke aansprakelijkheid kan onder bepaalde omstandigheden ontstaan, maar volgt niet automatisch uit financiële problemen of een faillissement. De beoordeling kan betrekking hebben op het handelen van de bestuurder, de destijds beschikbare informatie, de administratie, publicatieplichten, meldingen van betalingsonmacht en de redenen voor besluiten. Bestuurders moeten betrouwbare gegevens bijhouden en advies vragen dat is afgestemd op de feiten wanneer schuldeisersbelangen in gevaar kunnen komen.

Bepaalde rechtspersonen moeten mogelijk binnen de geldende termijn melden dat zij specifieke belastingen of premies niet kunnen betalen. De regels gelden voor bepaalde verplichtingen en stellen eisen aan tijdigheid en volledigheid. Een melding van betalingsonmacht staat los van een verzoek om uitstel of kwijtschelding. Controleer de actuele eisen van de Belastingdienst voor de betreffende schuld en betaaldatum.

De positie van een schuldeiser kan afhangen van hypotheken, pandrechten, eigendomsvoorbehoud, garanties, verrekening, wettelijke voorrang en de betreffende procedure. Schuldeisers met zekerheden kunnen rechten hebben ten aanzien van specifieke activa; concurrente schuldeisers zijn doorgaans sterker afhankelijk van de beschikbare boedel of het voorgestelde akkoord. De documenten en geldigheid van ingeroepen rechten moeten worden onderzocht voordat conclusies worden getrokken.

Dat hangt af van de gekozen route en de voorgestelde maatregelen. Arbeidsovereenkomsten en arbeidsvoorwaarden verdwijnen niet doordat een onderneming over herstructurering spreekt. Medezeggenschap, collectieve afspraken, loonvorderingen en arbeidsrechtelijke gevolgen kunnen specialistische beoordeling vereisen. Ga er niet van uit dat de WHOA kan worden gebruikt om werknemersrechten te wijzigen. Bij faillissement gelden afzonderlijke arbeidsrechtelijke regels en UWV-regelingen.

Een onderneming, bedrijfsactiviteit of groep activa kan soms vóór of tijdens een herstructurerings- of insolventieproces worden verkocht. De mogelijke structuur hangt af van eigendom, zekerheden, goedkeuringen, werknemers, contracten, financiering en de toepasselijke procedure. In faillissement bepaalt de curator hoe de activa van de boedel worden beheerd en verkocht. Een verkoop of doorstart kan niet worden gegarandeerd.

Een buitenlandse moedermaatschappij kan worden geraakt via haar aandelenbelang, intercompanyvorderingen, garanties, cashpooling, dienstverlening, intellectueel eigendom of aanvullende financiering. De belangen en verantwoordelijkheden van de Nederlandse dochter moeten ook afzonderlijk worden beoordeeld. Besluiten van de moeder moeten met het Nederlandse bestuur en relevante adviseurs worden afgestemd, vooral wanneer groepsbelangen en schuldeisersbelangen uiteenlopen.

Internationale cliënten kunnen hun situatie in het Engels met NetherBridge Partners bespreken. In de opdracht moeten de rapportagetaal, documenttalen, betrokken rechtsgebieden en verantwoordelijkheden van Nederlandse en buitenlandse adviseurs worden vastgelegd. Coördinatie in het Engels neemt Nederlandse procedurele eisen niet weg en garandeert niet dat alle rechtbankstukken, indieningen of documenten van derden in het Engels kunnen worden behandeld.

Er is geen betrouwbare standaardduur. Een eerste beoordeling kan relatief snel worden georganiseerd als alle informatie beschikbaar is. Onderhandelingen of formele procedures hangen af van schuldeisers, financiering, documenten, rechtbankplanning en andere professionals. Een tijdschema moet onderscheid maken tussen het werk van NetherBridge, externe procedures en de gewenste beslisdatum van de onderneming.

Nuttige startinformatie omvat doorgaans de groepsstructuur, recente jaarcijfers, liquiditeitsprognose, achterstallige verplichtingen, schuldeiserslijst, financierings- en zekerheidsdocumenten, fiscale positie, werknemersverplichtingen, belangrijke contracten, lopende geschillen en correspondentie over executie of rechtbankprocedures. De precieze informatiebehoefte hangt af van de rol van de cliënt en de te nemen besluiten.

Nee. De uitkomst hangt af van de levensvatbaarheid van de onderneming, beschikbare financiering, kwaliteit van de informatie, positie van schuldeisers en aandeelhouders, onderhandelingen, formele wettelijke voorwaarden en beslissingen van rechtbanken of benoemde functionarissen. Ondersteuning kan helpen de situatie te ordenen, opties te beoordelen en werkzaamheden te coördineren, maar garandeert geen schuldeisersakkoord, rechterlijke goedkeuring, behoud van de onderneming of specifiek financieel resultaat.