Deelnemingsvrijstelling: voorwaarden, de 5%-eis en voorbeelden (2026)

Door de deelnemingsvrijstelling betaalt uw bv in de regel geen vennootschapsbelasting over dividend en verkoopwinst uit een belang van ten minste 5% in een andere vennootschap; verliezen op dat belang zijn dan ook niet aftrekbaar. De regeling staat in artikel 13 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en voorkomt dat winst die al bij een dochter is belast, nog een keer wordt belast bij de moeder.

In dit artikel leest u wat onder de vrijstelling valt, wanneer u een deelneming hebt, wanneer een beleggingsdeelneming toch belast is en hoe het uitpakt bij een holding met een werkmaatschappij. De regels gelden voor 2026.

In het kort

• Vrijgesteld: dividend en verkoopwinst; verliezen en aan- en verkoopkosten zijn niet aftrekbaar.
• De 5%-eis: ten minste 5% van het nominaal gestorte kapitaal.
• Automatisch: u vraagt niets aan; uw bv past de vrijstelling toe in haar aangifte.
• Beleggingsdeelneming: alleen vrijgesteld als de dochter reëel belast is of voor minder dan de helft uit laagbelaste vrije beleggingen bestaat.
• Liquidatieverlies: onder voorwaarden wel aftrekbaar; boven €5 miljoen alleen bij zeggenschap over een dochter in de EU of EER.
• Holding: dividend en verkoopwinst van de werk-bv zijn in de holding onbelast; box 2 volgt pas bij uitkering aan u.

Wat valt onder de deelnemingsvrijstelling?

Volgens artikel 13, lid 1, blijven buiten de winst “de voordelen uit hoofde van een deelneming, alsmede de kosten ter zake van de verwerving of de vervreemding van die deelneming” (zie ook de Belastingdienst):

• Vrijgesteld: ontvangen dividend en de winst bij verkoop. Bij een buitenlandse deelneming hoort het koersresultaat bij het resultaat op de deelneming.
• Niet aftrekbaar: verliezen op de deelneming, zoals een verkoopverlies, en de aan- en verkoopkosten, zoals advieskosten voor de koop of verkoop.
• Wel aftrekbaar: andere kosten, zoals rente op een lening waarmee u de deelneming financiert, binnen de gewone renteaftrekbeperkingen.
• Niet vrijgesteld: betalingen die de dochter rechtens of feitelijk, direct of indirect, kan aftrekken van een winstbelasting, zoals rente op een hybride lening (lid 17).
• Valutaafdekking: het resultaat op een lening of een andere rechtshandeling (zoals een valutatermijncontract) die het koersrisico op een buitenlandse deelneming afdekt, valt alleen met een beschikking vooraf onder de vrijstelling (lid 7). Het wetsvoorstel Belastingplan 2027, nu bij de Tweede Kamer, wil dat vanaf 2027 beperken tot het onverwachte valutaresultaat.

Tarieven en aangifte staan in ons artikel over de vennootschapsbelasting in 2026.

Uitzondering: het liquidatieverlies

Wordt een dochter ontbonden en is de vereffening voltooid, dan mag uw bv het liquidatieverlies wel aftrekken (artikel 13d): wat u voor de deelneming hebt opgeofferd, min de liquidatie-uitkeringen. Vrijgestelde voordelen uit de deelneming, zoals dividenden, uit het jaar waarin de dochter haar onderneming (nagenoeg) staakte, de vijf jaren daarvoor en de jaren daarna tellen in elk geval mee als uitkering; ook die uit het zesde tot en met het tiende jaar daarvoor, als de dochter in dat jaar verlies leed (artikel 13d, lid 6). De voorwaarden:

• €5 miljoen: sinds 2021 is het deel van een verlies boven €5.000.000 alleen aftrekbaar als uw bv, eventueel samen met een andere dochter waarover zij zeggenschap heeft, de activiteiten van de ontbonden dochter kon bepalen en die dochter in Nederland, de EU of de EER (of een aangewezen associatieland) was gevestigd, beide onafgebroken in de vijf jaar vóór de voltooiing van de vereffening, op enkele uitzonderingen na.
• Op tijd: de vereffening is voltooid uiterlijk in het derde kalenderjaar na het jaar van (nagenoeg) volledige staking of, als dat eerder was, het besluit daartoe, tenzij u laat blijken dat de vertraging niet op belastingontwijking of -uitstel is gericht.
• Geen voortzetting: zet uw bv of een verbonden lichaam de onderneming voort, dan geldt artikel 13e. Ook heeft niemand van hen, of wie de onderneming voortzet, recht op een andere tegemoetkoming voor de onverrekende verliezen van de dochter.

De 5%-eis: wanneer hebt u een deelneming?

Uw bv heeft onder meer een deelneming als zij (artikel 13, lid 2 en 3):

• ten minste 5% van het nominaal gestorte kapitaal bezit van een vennootschap met aandelen, ook in het buitenland. Het gaat om het gestorte kapitaal, niet om de waarde;
• ten minste 5% van de bewijzen van deelgerechtigdheid in een fonds voor gemene rekening bezit;
• lid is van een coöperatie, ongeacht de omvang van het lidmaatschap;
• ten minste 5% van de stemrechten heeft in een vennootschap in een EU-lidstaat, als het belastingverdrag met dat land de belasting op dividenden verlaagt op grond van stemrechten.

Daarnaast zijn er drie uitbreidingen (bron: Belastingdienst):

• Meesleepregeling: winstbewijzen van en een hybride lening aan uw deelneming horen bij de deelneming.
• Meetrekregeling: een belang onder 5% telt mee als de vennootschap met uw bv verbonden is, of als een verbonden lichaam er een deelneming in heeft. Verbonden betekent onder meer een belang van ten minste een derde (artikel 10a, lid 4).
• Nog drie jaar: zakt een belang dat u meer dan een jaar als deelneming hield onder 5%, dan geldt de vrijstelling nog drie jaar (lid 16).

Andere belangen onder 5% zijn gewoon belast. Gaat een belang van belast naar vrijgesteld of andersom, dan waardeert u het op marktwaarde en vormt u een compartimenteringsreserve, zodat de waardeontwikkeling uit een belaste periode belast blijft en die uit een vrijgestelde periode vrijgesteld.

Beleggingsdeelneming: wanneer geldt de vrijstelling niet?

Ook bij 5% of meer is een beleggingsdeelneming die niet kwalificeert, belast (artikel 13, lid 9 tot en met 15; Belastingdienst):

Stap	Vraag	Zo ja	Zo nee
1. Beleggingsdeelneming?	Houdt uw bv het belang voor een rendement dat bij normaal vermogensbeheer past? Altijd een belegging: de bezittingen van de dochter (met haar eigen deelnemingen) bestaan grotendeels uit belangen onder 5%, of haar functie is grotendeels het financieren van uw bv of verbonden lichamen.	Naar stap 2	Vrijstelling
2. Onderworpenheidstoets	Is de dochter onderworpen aan een winstbelasting die naar Nederlandse begrippen een reële heffing oplevert? Normaal geldt 10% over een naar Nederlandse regels bepaalde winst als reëel.	Vrijstelling	Naar stap 3
3. Bezittingentoets	Bestaan de bezittingen van de dochter, direct en indirect, doorgaans voor minder dan de helft uit laagbelaste vrije beleggingen?	Vrijstelling	Deelnemingsverrekening

Geen belegging is een dochter waarvan de onderneming in het verlengde ligt van de uwe. Ook als uw holding een wezenlijke bestuurlijke of financiële functie voor de groep vervult, kan het belang geen belegging zijn. Vrije beleggingen zijn onder meer overtollige liquide middelen en bezittingen voor passieve groepsfinanciering; vastgoed in de regel niet. Stap 2 en 3 gelden alleen voor beleggingsdeelnemingen: bij andere deelnemingen maakt het in beginsel niet uit hoeveel belasting de dochter betaalt.

Deelnemingsverrekening

Bij een niet-kwalificerende beleggingsdeelneming geldt de deelnemingsverrekening (artikel 13aa en 23c):

• u telt de voordelen maal 100/95 bij de winst en krijgt 5% daarvan als vermindering, tot ten hoogste de vennootschapsbelasting die naar verhouding op die voordelen drukt; het restant schuift door naar het volgende jaar;
• bij dividend van een dochter in de EU of EER die onder de moeder-dochterrichtlijn valt, kunt u op verzoek de werkelijk betaalde winstbelasting verrekenen;
• is de dochter vrijgesteld van winstbelasting of leidt die niet tot een daadwerkelijke heffing, dan is er geen verrekening;
• een negatief saldo op deze deelnemingen, ook vermenigvuldigd met 100/95, is maar voor 5/25,8 deel daarvan aftrekbaar, ongeveer 19%.

Hoe werkt het in de praktijk?

Uw bv verwerkt de vrijstelling in haar aangifte vennootschapsbelasting. Leg vast welk belang u hebt, sinds wanneer en waarom, en bij een buitenlandse dochter ook hoe zij wordt belast en wat zij bezit.

Dividendbelasting. Geldt bij uw bv de deelnemingsvrijstelling of -verrekening voor het dividend van een Nederlandse dochter, en hoort de deelneming bij uw Nederlandse onderneming, dan houdt de dochter geen dividendbelasting in (artikel 4 Wet op de dividendbelasting 1965). Is de hele uitkering vrijgesteld, dan doet de dochter geen aangifte dividendbelasting, tenzij de Belastingdienst haar uitnodigt.

Voorbeeld 1: holding met werkmaatschappij

Uw persoonlijke holding-bv heeft 100% van de aandelen in uw werk-bv. De werk-bv betaalt over haar eigen winst gewoon vennootschapsbelasting: in 2026 19% tot en met €200.000 en 25,8% daarboven.

• Dividend: €100.000 dividend aan de holding is vrijgesteld, zonder dividendbelasting. Ook als het belang als belegging zou gelden, blijft het vrijgesteld, want de werk-bv is aan Nederlandse vennootschapsbelasting onderworpen.
• Verkoop: €1,5 miljoen winst op de verkoop van de werk-bv is vrijgesteld; de advieskosten voor de verkoop zijn niet aftrekbaar.
• U als dga: pas als de holding aan u uitkeert, houdt zij 15% dividendbelasting in en betaalt u box 2: 24,5% tot €68.843 en 31% daarboven, minus die dividendbelasting (KVK, belastingtarieven 2026).

Zie ook fiscale planning met een Nederlandse holding.

Voorbeeld 2: een belang van 3%

Uw bv heeft 3% in een andere Nederlandse bv die niet met haar verbonden is (bijvoorbeeld: niemand heeft in beide vennootschappen een derde of meer), en geen verbonden lichaam heeft daar een deelneming. Een dividend van €10.000 is dan belast tegen 19% of 25,8%; de ingehouden 15% dividendbelasting verrekent uw bv met haar vennootschapsbelasting. Een verkoopwinst is belast, een verkoopverlies aftrekbaar. Koopt u later bij tot 5% of meer, dan vormt u op dat moment een compartimenteringsreserve.

Voorbeeld 3: een laagbelaste beleggingsdochter

Uw bv houdt als belegging 100% van een buitenlandse vennootschap die vooral overtollig geld belegt en 5% winstbelasting betaalt. Dat is minder dan de 10% die normaal als reëel geldt, en meer dan de helft van haar bezittingen is laagbelaste vrije belegging: geen vrijstelling.

• Keert zij €95.000 dividend uit, dan telt uw bv €100.000 bij de winst en krijgt zij maximaal €5.000 vermindering.
• Bestaan haar bezittingen (nagenoeg) alleen uit laagbelaste vrije beleggingen, dan waardeert u het belang elk jaar op marktwaarde (artikel 13a, bij 25% of meer). Ook de CFC-regel van artikel 13ab kan gelden.

Deelnemingsvrijstelling of fiscale eenheid?

Beide voorkomen dubbele belasting binnen een groep, maar ze werken anders (Belastingdienst, fiscale eenheid):

	Deelnemingsvrijstelling	Fiscale eenheid
Minimaal belang	5% van het nominaal gestorte kapitaal	95% van de aandelen, stemrechten, winst en vermogen
Aanvragen	Nee	Ja, op verzoek van moeder en dochter
Verlies van de dochter	Niet verrekenbaar, behalve een liquidatieverlies	Verrekend met winst van de andere maatschappijen
Buitenlandse dochter	Kan een deelneming zijn	Nee; alleen in Nederland gevestigde maatschappijen, of een buitenlandse voor haar Nederlandse vaste inrichting

Hoe NetherBridge Partners helpt

We toetsen of uw belang een deelneming is en hoe dividend, verkoopwinst en verliezen worden behandeld, beoordelen of een fiscale eenheid zinvol is en verwerken de uitkomst in de aangifte van uw bv of holding. Bekijk ons vennootschapsbelastingadvies, onze ondersteuning bij aangiften en, voor buitenlandse dochters, ons internationaal belastingadvies, of neem contact op.

De regels in dit artikel zijn in november 2026 gecontroleerd in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de Wet op de dividendbelasting 1965 (wetten.overheid.nl), bij de Belastingdienst, bij KVK en in het wetsvoorstel Belastingplan 2027.

Veelgestelde vragen